Electrocution Takes Away Our Ajay!

Electrocution Takes Away Our Ajay!
With profound grief and shock, we report to you the sad demise of Ajay Kewat who was dear to all of us at Narmadalaya, Lepa Punarvas. He was electrocuted and within minutes, he was no more.

Ajay, as most of you associated with Narmadalaya know, was a smiling young youth willing to lend a helping hand to anyone at Lepa Punarvas, and in the nearby villages. He stayed and studied with us till Std 8th, but he was a little slow in studies. Bharati Didi suggested his parents to take him home and admit him in some government school. The moment Didi said take him home, this 12 year boy started crying like small a baby. He didn’t want to go home but to stay here in the ashram. He had decided to make up the lost years of education. Along with the studies, he showed interest in all other activities of ashram. He also insisted didi to send him to Pabal Vidyanashram, like his seniors, Golu and Shivam, to gain vocational knowledge. He was very good at electrical fitting. He single-handedly installed CCTV cameras in all our classrooms and around the campus. He had recently appeared for the tenth year examination of the open year schooling of Madhya Pradesh. How happy we felt when he would cut jokes about his schooling! He would help Narmadalaya staff in any work during the day, including washing and milking the cattle of our Goshala.


It was a cruel blow to us when he died in an instant on July 27, 2017. He apparently wanted to shoo away and help a stray dog who had entered the bushes grown into the land adjoining Narmadalaya’s wet grass. Probably he did not realize that the unfortunate dog was already dead and was lying in the rain soaked bushes. A few Narmadalaya students playing on the playground of the school building heard a shriek. But that was drowned in the sound of all other inmates who were in a playful mood of the evening. Only Digvijay Singh, our Program Coordinator, apparently realized that something was amiss and rushed to the spot. He noticed that Ajay had fallen down in the muddy grass. He jumped to lift him to safety. But he was repulsed by a high voltage electric current as he touched him. Rajat Upadhyay, our staff member, had reached a few feet behind him. He realized that the electrical current was passing through the wet land and shouted to alert others who were rushing in from behind him not to move forward. There was utter confusion. Many shouted in panic. Rajat and Nilesh showed a great presence of mind to call the electricity board office to switch off the power of our area. If that had not been down, there were at least 30 students of the Nachiketa Hostel playing there on the playground. They had rushed to see the commotion. We shudder to think of the calamity that could have befallen on everybody there had one after another touched Digvijay and Rajat. Someone managed to get the power switched off. Digvijay Singh rushed out carrying Ajay on his shoulder, Shivam and Nilesh following them. Rajat jumped into the vehicle speeding and reached the government hospital within minutes. The doctor examined Ajay, and realized that he was no more.

Yogesh (a villager) had rushed Bharati didi from the Narmadalaya in another vehicle that reached the hospital within the next few minutes. The doctors had by then pronounced the sad shocking news. Her grief knew no bounds. She was speechless and had to be rushed to the hospital ward so that the doctor could treat her for the shock.
Now, Digvijay along with other staff members had another painful task to handle. Ajay’s parents, uncles, other relatives, and neighbours from their native place had reached the hospital. They consoled the shocked and grief-stricken parents and others. In the meantime, there was a light drizzle. Everyone realized that the body would have to be taken to the village quickly as it was late in the night. Heavy showers had begun. The rain would add to the misery of everyone. The hospital and police staffs were sympathetic. They rushed in to undertake the post-mortem and handed over the body to the family without any loss of time. The mourners were taken to the village in the the Narmadalaya vehicles. The village elders took the lead to conduct the last rites.
At the Narmadalaya, everyone was stunned and unable to comprehend the suddenness of the turn of events. No one knew what had happened. Bharati Didi, Digvijay, Rajat, Nilesh, and Shivam were not to be seen until they returned from the funeral. None in the campus could sleep throughout the night. Nobody, students and teachers, had the heart to attend the classes in the morning.

Who was responsible to the untimely instant death of young Ajay? And also of the dog who had fallen down on the wet ground that had led to the electrocution of Ajay?
It was due to the greed of someone in the area to save few rupees by “stealing” electricity from the MP Electricity Board’s grid. Someone had attached a metal hook to the overhead power cable connected to the nearby grid. This method of tampering of power is an open secret. This is done to pilfer the electricity from the grid to the agriculture pumps in the countryside. It has the high risk of leakage of the electricity that can lead to electrocution of unsuspecting passer-by or straying cattle. Bharati Didi did repeatedly request the electricity staff to remove such irregular connections. She had requested the staff also to remove the grid itself as it did not serve any power consumer in the vicinity of the Narmadalaya. None of these requests were heeded.

After the tragedy on July 27th, however, the illegal connection, and its cables were removed post-haste during the dark night, and in spite of the drizzle. There was no mark of the theft visible the next morning when authorities and Narmadalaya well-wishers came for condolences.
Who should be blamed? And what is the point in blaming anyone now, when we have already lost our dear Ajay?

–The Mourners of Narmadalaya


लाडका अजय आम्हाला सोडून गेला! 

सत्तावीस जुलै ची संध्याकाळ नर्मदालयाच्या सर्वांना दु:खात लोटून गेली. लेपा पुनर्वासचा आमचा सर्वांचा लाडका अजय केवट क्षणार्धांत आम्हाला सोडून गेला. कसं घडलंकाय घडलं कोणालाच कळलं नाही. विजेचा धक्का बसून तो आमच्यातून निघून गेला. आम्हाला चटका लावून गेला.


सतरा वर्षांचा अजय सर्वाना प्रिय होता कारण तो सतत हसतमुख असायचा. हजरजबाबी होता. काहींना काही निमित्त काढून विनोद करत वावरायचा. आमच्या नर्मदालयात तो चार वर्षापासून राहत होता.

शालेय अभ्यासात तशी फार गती नव्हती. पण इतर बाबतीत चटपटीत होता.

काहीबाही करत राहायचा.तीन वर्षा पूर्वी भारती दीदींनी त्याच्या वडिलांना बोलावून घेतलं आणि सरकारी शाळेत 9वी मध्ये त्याला दाखल करायचे असल्यास करू शकता 

असा सल्ला त्यांनी त्यांना दिला. ते ऐकताच अजय अगदी  लहान बाळासारखा ओकसाबोकसी रडायला लागला. मी नर्मदालय सोडणार नाही म्हणत राहिला.  आठवी नंतर त्याने मग विज्ञान आश्रम, पाबळ येथे वर्षभराचा Diploma in Basic Rural Technology चा कोर्स पूर्ण केला. तिथंही तो सगळ्यांचा लाडका होता. सगळे त्याला बॉस म्हणायचे. 

कोर्स पूर्ण झाल्यावर अजय लेपा येथे पुन्हा आला.

 दिवसभर तो नर्मदालयात असायचा. सर्वांना हवी ती मदत करायचा. पडेल ती कामे करायचा. विजेचं वायरिंग,प्लम्बिंगगोशाळाकिंवा किचन मध्ये लागेल ते काम करायला तो तत्पर असायचा. एकदा तर सीसीटीव्ही बसविणाऱ्या कॉन्ट्रॅक्टर च्या समोर त्याने सर्व वायरिंगचं काम करून दाखविलं! या वर्षी ओपन बोर्डाची दहावी ची परिक्षा पास व्हायचं आणि पुढच्या वर्षी ITI साठी प्रवेश घ्यायचा हे त्याचं स्वप्न होत. दहावीच्या परीक्षेची तयारी त्याने जोरात सुरु केली होती.

अशा गुणी आणि होतकरू युवकाचा मृत्यू झाला हे अजूनही पटत नाही. आमच्या जवळपासच्या शेतात खूप रान माजलं आहे. पावसाच्या सरी अधूनमधून पडत होत्या. गवतात एक कुत्रा बहुधा मरून पडला आहे असे त्याने

  दीदीला सांगितलं होतं . आपण ते उचलून लांब पुरून टाकू असं ही त्याने त्यांना सांगून ठेवलं होतं.

आता अंधार होईल. मुसळधार पाऊस ही पडतोय. सकाळी ते काम करू असं दीदीने सांगितलं म्हणून तो त्यांच्या खोलीतून बाहेर पडला. थोडाच वेळ झाला असावा. अजयच्या ओरडण्याचा आवाज दिग्विजय सिंग आणि दोघा चौघांना आला. ते धावतच त्या बाजूने गेले. क्षणभर कोणाचा आवाज हे त्यांना कळलेच नाही. मिनिटभरात दिग्विजयला अजय ओल्या गवतात पडलेला दिसला. त्याने त्याला हात दिला. विजेचा जोराचा झटका बसल्याने तो ही फेकला गेला. काय झाले असावे याचा अंदाज त्याला आणि पाठोपाठ आलेल्या रजत आणि नीलेश यांना आला आणि त्याने वीज मंडळाच्या ऑफिसला फोन करून लाईन ऑफ करायला सांगितली. दिग्विजयने अजयला खांद्यावर उचलून घेतले आणि हे तिघे वेगाने वाहनाच्या दिशेने धावले. काही मिनिटातच गाडी कसरावदच्या सरकारी इस्पितळात पोहोचली.

डॉक्टरांनी तपासल्यावर लक्षात आलं कि अजय आम्हा सगळ्यांना सोडून गेला होता. तोपर्यंत दीदी ला घेऊन इतर सहकारी देखील हॉस्पिटल मध्ये पोहोचले. सगळेच स्तब्ध झाले दीदींच्या दुःखाला पारावार नव्हता. त्या जणू कोसळून पडल्या. डॉक्टरांना आता दीदींना तपासायची वेळ आली. उपचारासाठी त्यांना ऍडमिट  करून घेतले.

दिग्विजयला  नवीनच प्रसंगाला तोंड द्यायचे होते. अजयचे आई वडीलइतर नातेवाईकआणि गावकरी सात वाजे पर्यंत पोहोचले होते. सगळ्यांना विश्वास बसत नव्हता. पण अजयचा नश्वर देह समोर दिसत होता.   विश्वास न ठेऊन भागणार नव्हतं. अंधार पडला होता पावसाची रिपरिप चालू होतीच. पोस्ट मॉर्टेम करून गावी लवकर परतणं  आवश्यक होतं. दिग्विजयनं दुःख बाजूला ठेऊन डॉक्टरांना पोस्ट मॉर्टेम करायची विनंती केली. तेत्यांचा आणि पोलीस स्टाफ  यांनी प्रसंगाचं गांभीर्य ओळखून आवश्यक ती कार्यवाही वेळ न दवडता पार पाडली.

दीदींना हॉस्पिटल मध्येच डॉक्टरांच्या हवाली ठेऊन दिग्विजय आणि नर्मदालयातील त्यांचे सहकारी, नातेवाईक आणि गावकऱ्यांना घेऊन गावी निघाले. पाऊस पडतच होता. वयस्कर जाणकारांनी अंत्यसंस्कराची तयारी करून अजय च्या आई वडील आणि भावंडांचे सांत्वन केलं. आपलं दुःख बाजूला ठेवत अजयला निरोप दिला.

दिग्विजय आणि इतर लेपाला परतले तेव्हा रात्रीचे बारा वाजत आले होते. वसतिगृहातील मुलं आणि स्टाफ यांना अद्याप काय घडलं याची नीट कल्पना नव्हती. काही तरी वाईट झालं आहे म्हणून सारे शांत चूप बसले होते. रात्रभर कुणाला झोप लागली नाही. आश्रामाला सकाळी जाग आली तेव्हाही सर्वच जण  स्तब्ध होते

दीदी परतल्या होत्या. त्यांच्या डोळ्यांचे पाणी थांबत नव्हते. त्यांचा आकांत हृदय पिळवटून टाकत होता. आज अजयच्या आठवणी सर्वच काढत होते. शाळेच्या वर्गात बसणे कुणालाच शक्य नव्हते.

एव्हढा मोठा आघात कसा घडला ? शेजारच्या शेतात कमरे इतक्या उंच गवताला लागून असलेल्या फेन्सिंगच्या तारेंत विजेचा करंट पसरला होता. त्यात गेल्यामुळे प्रथम कुत्र्याचा बळी गेला. त्याला अजाणतेपणे उचलायला गेल्यामुळे अजयला ही मोठा शॉक बसला आणि तो खाली कोसळला. त्याला उचलायला दिग्विजय गेला. त्याने अजयला स्पर्श करताच तोही जोरात फेकला गेला.

दिग्विजय च्या मागे नीलेश आणि रजत धावत येत होते. त्यांच्या मागे तीस-पस्तीस मुलं खेळत होती. घबराटीमुळे किंवा गडबडीमुळे त्यांनी एकामागे एकाने स्पर्श केले असते तर केव्हढा

मोठा प्रसंग उभा राहिला असता! हे चित्र डोळ्यासमोर येत राहिलं आणि दीदी सकट सगळेच आकांत करत राहत होते.

हे संकट मुळात उभं राहिलच कसंविजेच्या तारांवर शेजारचा सधन शेतकरी 

लोखंडी तारेची आकडी टाकुन विजेची चोरी करत होता. तेथेच विजेची डीपी हि आहे. ती कोणाच्याही उपयोगाची नाहीती काढून टाका अशी विनंती दीदींनी  गेल्या वर्ष भरात वीज मंडळाला दोन तीन वेळा केली होती. विजेच्या चोरी बद्दल ही तक्रार केली होती .  एक कुत्रा आणि आमचा अजय हकनाक बळी गेल

नर्मदालयातील शोकाकुल